Centraal Station tour 2

Ontworpen door Pierre Cuypers, ook de architect van het Rijksmuseum. Zet de twee gebouwen naast elkaar en je ziet meteen de gelijkenis! Het gebouw is zo’n 300 meter lang, staat op 8.687 houten palen, werd in 8 jaar gebouwd en ging in 1889 open.

Kijk naar de oostvleugel: dat is het Koninklijk Paviljoen, gebouwd voor de aankomst en het vertrek van de koninklijke familie. Op de nok van het dak staat de Schildknaap van de Koning, een geharnaste ridder die een schild met de Nederlandse leeuw bewaakt. Onder de dakrand van het middendeel zie je de wapens van Europese handelssteden zoals Londen, Parijs en Rome: Cuypers wilde laten zien dat de spoorlijn Amsterdam met de wereld verbond.

Gebouwd in 1487 als verdedigingstoren in de middeleeuwse stadsmuur van Amsterdam. De oude naam, Schreyhoeckstoren, betekent ‘toren op de scherpe hoek’: hij stond op een scherpe knik in de muur.

Legende: omdat schreien ook ‘huilen’ betekent, ontstond het verhaal dat zeemansvrouwen hier huilend stonden als hun mannen uitvoeren. Een mooi verhaal, maar het is een latere volksverklaring van de naam.

Feit: in 1609 vertrok Henry Hudson hiervandaan in opdracht van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Hij zocht een noordelijke route naar Azië en kwam terecht in wat nu New York is. Een gedenksteen op de toren herinnert aan zijn reis.

Gebouwd in 1913 als gezamenlijk kantoorgebouw voor zes Amsterdamse rederijen, in de herkenbare stijl van de ‘Amsterdamse School’. Tegenwoordig is het Hotel Amrâth.

Een drijvend Chinees restaurant, naar het voorbeeld van de beroemde drijvende restaurants van Hongkong. Met zijn pagodedekken is het een van de meest gefotografeerde restaurants van Amsterdam, en je hebt er een prachtig uitzicht over het water. Heerlijk eten!

Voluit ‘New Metropolis’: een wetenschapsmuseum voor kinderen waar je alles mag aanraken en uitproberen. Het is ontworpen door Renzo Piano, staat boven de ingang van de IJtunnel en heeft een groot terras op de schuine kant.

A’DAM LOOKOUT is geen gewoon uitzichtpunt. Naast het ongeëvenaarde uitzicht van 360 graden over Amsterdam en de omliggende steden is er boven op dit iconische gebouw nog veel meer te beleven. Voel de adrenaline op de hoogste schommel van Amsterdam, Over The Edge, maak de Amsterdam VR Rollercoaster Ride, geniet van een uitgebreide lunch, diner, snack of cocktail in de Sky Bar, neem je digitale souvenir mee naar huis en ontdek de stad met de interactieve verrekijkers.

Het voormalige ’s Lands Zeemagazijn, gebouwd in de 17e eeuw, was het pakhuis van de Admiraliteit van Amsterdam: hier werden alle voorraden voor de oorlogsvloot van de Admiraliteit verwerkt. Tegenwoordig is het een museum over de maritieme geschiedenis van Nederland.

De VOC handelde vooral in specerijen en andere kostbare goederen uit Azië, die werden opgeslagen in de pakhuizen van koopmanshuizen langs de Amsterdamse grachten. Die pakhuizen hadden grote zolders en hijsbalken aan de gevel, zodat de kostbare handelswaar ‘hoog en droog’ kon worden opgeslagen.

De Hortus Botanicus werd in 1638 opgericht en is een van de oudste botanische tuinen ter wereld. In de kleine tuin staan meer dan 6.000 bomen en planten, er is een kas met drie verschillende tropische klimaten en een vlindertuin met honderden vlinders. Let in het Palmenhuis op de Oost-Kaapse broodboom (cycas): die is zo’n 300 jaar oud.

De Portugese Synagoge, ook wel Esnoga of Snoge genoemd, is een orthodox-joodse gemeente en synagoge, voltooid in 1675.

De Amsterdamse sefardische gemeenschap was in de Gouden Eeuw een van de grootste en rijkste joodse gemeenschappen van Europa, en dat zie je terug in deze enorme synagoge.

Van oudsher een belangrijke scheepvaartroute tussen de Zuiderzee en het achterland, en de rivier waar onze stad naar vernoemd is. Rond 1270 werd er een dam in de Amstel gelegd, waardoor het vissersdorp snel uitgroeide tot handelsstad. Het oudste document waarin Amsterdam wordt genoemd is van 1275: een tolprivilege van graaf Floris V, waardoor de inwoners in Holland geen tol meer hoefden te betalen. Daarin heet de plaats Amestelledamme (‘dam in de Amstel’), een naam die langzaam Amsterdam werd. Rond 1300 volgden de stadsrechten.

In de 17e eeuw bleven veel Amsterdamse vrouwen alleen achter: hun mannen gingen naar zee en een groot deel van hen kwam nooit terug. Om voor oude vrouwen te zorgen bouwden de diakenen van de Gereformeerde Kerk hier de Amstelhof, begonnen in 1681 op wat toen goedkope grond aan de overkant van de Amstel was. Tot 2007 was het een bejaardenhuis.

In 2009 ging het gebouw weer open als Hermitage Amsterdam, een dependance van de Hermitage in Sint-Petersburg. Na de Russische inval in Oekraïne in 2022 verbrak het museum de banden met Rusland en heet het H’ART Museum.

De Magere Brug dankt zijn naam waarschijnlijk aan de heel smalle houten brug die hier in 1691 voor het eerst werd gebouwd. Volgens een bekende legende betaalden twee zussen Mager, die aan weerszijden van de rivier woonden, de brug zodat ze elkaar konden opzoeken; een leuk verhaal, maar er is geen bewijs voor.

De brug is wereldberoemd uit de James Bond-film ‘Diamonds Are Forever’ (1971). En de nieuwste legende van allemaal: zijn er verliefde stelletjes aan boord, geef elkaar dan precies onder de brug een kus, en je blijft de rest van je leven verliefd!

De naam komt van de oude, blauw geschilderde houten brug die de stad verbond met het eiland Vlooienburg, tot de Tweede Wereldoorlog een joodse buurt. De huidige, nogal statige stenen brug is van 1883, met lantaarns, kronen en scheepsstevens naar het voorbeeld van de bruggen over de Seine in Parijs.

Het huidige Koninklijk Paleis op de Dam was oorspronkelijk het stadhuis van Amsterdam. Begin 19e eeuw verhuisde het stadhuis naar de Oudezijds Voorburgwal; dat gebouw werd op den duur te klein, en in de jaren tachtig ontwierpen de architecten Holzbauer, Holt en Cees Dam een nieuw stadhuis op de plek van het Waterlooplein/Oude Vlooienburg. Het gebouw heeft een dubbele functie: stadhuis van Amsterdam en theater van De Nationale Opera & Ballet.

Een beeld van de in Amsterdam geboren filosoof Baruch Spinoza (1632–1677), een van de grote denkers van de Verlichting, gemaakt door Nicolas Dings in 2008.

De ironie: in 1656 verstootte de Portugees-joodse gemeente de jonge Spinoza om zijn radicale ideeën, en later werden zijn boeken verboden. Nu eert de stad hem met een standbeeld. Op de sokkel staan zijn woorden ‘Het doel van de staat is de vrijheid’. Op zijn jas zitten mussen, vogels die hier altijd al leefden, en halsbandparkieten, nieuwkomers in de stad: samen staan ze voor een Amsterdam van zowel geboren Amsterdammers als nieuwkomers. De rozen verwijzen naar zijn zegelring, met het motto Caute: ‘wees voorzichtig’.

Tot de Tweede Wereldoorlog een grote joodse markt, nu een vlooienmarkt. Waar nu het stadhuis staat, lag tot de Tweede Wereldoorlog de ‘Jodenhoek’. Rotterdam draagt de littekens van de oorlog door het grote bombardement, Amsterdam die van de weggevoerde joodse bevolking. Bijna alle bewoners van dit deel van Amsterdam werden door de Duitsers gedeporteerd, en weinigen overleefden… helaas! Door de strenge winter en het gebrek aan eten heette deze periode ook de ‘Hongerwinter’; de leegstaande huizen werden gestript van al het hout (dus niet het meubilair en dergelijke) zodat de achtergebleven bewoners hun huis konden verwarmen. Na de oorlog stonden deze huizen er als ‘skeletten’ bij en werden ze afgebroken.

De Zuiderkerk is een 17e-eeuwse protestantse kerk in de buurt van de Nieuwmarkt.

Volgens een plaatselijke legende schilderde Rembrandt de Nachtwacht in deze kerk omdat zijn atelier te klein was, maar dat is zeer omstreden.

Drie kinderen van Rembrandt werden begraven in de Zuiderkerk, vlak bij Rembrandts huis in de Jodenbreestraat.

De Dansende Huisjes zijn een rij scheve oude grachtenpanden die tegen elkaar aan leunen. De oorzaak zit onder de grond: Amsterdam is gebouwd op houten palen, en de stevige zandlaag die een huis kan dragen ligt zo’n 13 meter diep. Palen die die laag niet halen, of die in de loop van de eeuwen rotten, laten een huis ongelijk zakken. En wat krijg je dan? Een rij dansende huisjes.

De Franse schilder Claude Monet schilderde rond 1874 de zuidtoren met de kerk erachter, in een gezicht over de Groenburgwal.

Recht voor ons zien we het beroemde luxehotel dat werd gekocht door biermagnaat Freddy Heineken. In het gebouw zit ‘Freddy’s Bar’, en tot heel kort geleden kon je daar een drankje drinken met een goede sigaar erbij (terwijl roken binnen bijna overal verboden was… 😉).

Nu varen we echt het oudste deel van de stad binnen. Rechts het voormalige Binnengasthuis, dat van de middeleeuwen tot 1981 een ziekenhuis was en nu onderdak biedt aan studenten.

Als we de Oudezijds Voorburgwal op varen, zien we links de Stadsbank van Lening uit 1614, de oudste geldschieter van Amsterdam die nog steeds in bedrijf is. Hier kun je iets waardevols, zoals een horloge, in onderpand geven in ruil voor een lening. (Het geleende bedrag moet met een kleine rente worden terugbetaald, anders wordt het verpande voorwerp verkocht… helaas!)

Een van de eerste plekken in Amsterdam waar de verkoop van hasj werd gedoogd. Eigenaar Henk de Vries is een rijke pionier met een flink imperium: meerdere coffeeshops, een hotel en rondvaartboten in Amsterdam.

Dit is het oudste nog bestaande kerkgebouw van Amsterdam. Hij werd rond 1306 gebouwd en is nog altijd in gebruik als kerk. Oorspronkelijk heette hij Sint-Nicolaaskerk, maar dat werd de Oude Kerk toen de huidige Sint-Nicolaaskerk werd gebouwd.

Deze gevelstenen dienden als oriëntatiepunten voor de zeventiende-eeuwse stadsbewoners. De kleine kunstwerkjes lieten zien waar de bakker zijn brood verkocht en waar je je schoenen kon laten maken.

Voor je zie je de oudste zeesluis en een hoge brug. De brug is zo hoog omdat hij in de oorspronkelijke Zeedijk werd gebouwd, om schepen door te laten van en naar de Zuiderzee.

Links zie je de Sint-Nicolaaskerk, een katholieke basiliek uit ongeveer 1885. Sint-Nicolaas is de beschermheilige van zeelieden en van onze stad.

Dit is een van de oudste moderne hotels van Nederland; het ging open in 1890. Het was ook het eerste hotel met elektrisch licht in elke kamer. Je ziet nog steeds dat het hotel om een paar oude huisjes heen is gebouwd: de eigenaren vroegen destijds zoveel geld dat werd besloten eromheen te bouwen. Dit verhaal speelt een grote rol in de film Publieke Werken.